UncategorizedDoanh nghiệpQuản trị tài chính

Quản trị rủi ro là gì? Quy trình và phương pháp quản trị rủi ro hiệu quả cho doanh nghiệp.

Rủi ro là vấn đề tiềm ẩn không thể tránh khỏi trong bất kỳ hoạt động kinh doanh nào. Quản trị rủi ro được xem là một việc rất quan trọng nhằm phân tích, đánh giá và nhận định các hiểm hoạ có thể xảy ra với doanh nghiệp để kịp thời có những giải pháp khắc phục và giảm thiểu về tác hại. 

Việc quản trị rủi ro sẽ giúp quá trình vận hành và phát triển của doanh nghiệp trở nên hiệu quả, có tác động tích cực đến lợi nhuận và hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp. Vậy cụ thể quản trị rủi ro là gì? Hãy cùng Dangkykinhdoanh tìm hiểu đầy đủ về cách nhận diện và kiểm soát rủi ro trong kinh doanh thông qua bài viết dưới đây nhé!

Quản trị rủi ro là gì?

Quản trị rủi ro (risk management) là quá trình nhận dạng, đánh giá và kiểm soát các mối đe dọa có tác động tiêu cực đã, đang hoặc có thể xảy ra với các doanh nghiệp trong tương lai, để từ đó đề xuất các biện pháp khắc phục những hậu quả mà rủi ro để lại đối với các hoạt động kinh doanh nhằm sử dụng tối ưu các nguồn lực.

Những rủi ro này được xuất phát từ nhiều nguồn khác nhau, có thể từ việc không chắc chắn về mặt tài chính, thiếu sót trong khâu quản lý chiến lược…Một kế hoạch quản trị rủi ro thành công sẽ giúp doanh nghiệp đứng trong tư thế sẵn sàng đề phòng và ứng phó với các rủi ro không mong muốn xảy ra.

Quản trị rủi ro là gì?

Quản trị rủi ro là gì?

Vai trò của quản trị rủi ro

  • Giúp các tổ chức hoạt động một cách ổn định, đồng thời giảm bớt gánh nặng trách nhiệm pháp lý.
  • Nâng cao tỉ lệ đúng khi các nhà quản trị đưa ra những phương án táo bạo.
  • Tạo dựng môi trường làm việc an toàn, đáp ứng tính bảo mật cho tất cả nhân viên và khách hàng.
  • Giúp doanh nghiệp gia tăng uy tín và vị thế trên thị trường.
  • Giúp doanh nghiệp tiến hành các chiến lược kinh doanh một cách chính xác và đạt hiệu quả như mong muốn.
  • Tạo sức mạnh để doanh nghiệp có thể thực hiện thành công các hoạt động kinh doanh mạo hiểm.
  • Bảo đảm tính an toàn trong các hoạt động kinh doanh của tổ chức.

Có thể nói, quản trị rủi ro được ví như “hệ miễn dịch” giúp ngăn ngừa và chữa lành những rủi ro mà doanh nghiệp có khả năng gặp phải. Không có quản trị rủi ro, doanh nghiệp sẽ không nhận ra sớm những hiểm hoạ và sẽ không có những biện pháp bảo vệ trước sự cạnh tranh khốc liệt của thị trường. Từ đó doanh nghiệp sẽ gặp những bất lợi về kinh tế, không đạt được những mục tiêu kinh doanh đã đặt ra, nghiêm trọng hơn là vướng vào các rắc rối về pháp lý và dẫn đến phá sản.

Nhận dạng rủi ro

  • Rủi ro chiến lược 

Chiến lược là một điều kiện tiên quyết để một doanh nghiệp có thể kinh doanh thành công. Tuy nhiên không phải bất kỳ chiến lược nào cũng thành công, trên thực tế mọi thứ đều có thể sẽ thay đổi và những kế hoạch cũng không ngoại lệ. Đây được gọi là rủi ro chiến lược.

Rủi ro chiến lược có thể bắt nguồn từ nhiều nguyên nhân khác nhau, có thể do không rõ ràng trong quá trình triển khai và quyết định chiến lược, sự xuất hiện của một đối thủ cạnh tranh tiềm năng, do sự phát triển đột phá của công nghệ, sự biến động trong chi phí của nguyên vật liệu hoặc bất kỳ những thay đổi mang tính quy mô khác.

  • Rủi ro tuân thủ

Rủi ro tuân thủ là những rủi ro có liên quan đến việc chấp hành các bộ quy tắc của doanh nghiệp, các luật và văn bản pháp lý của Nhà nước có liên quan đến các hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp.

Rủi ro tuân thủ dễ dàng gặp phải khi mở rộng hoặc thay đổi thị trường kinh doanh. Chẳng hạn, để mở rộng sản phẩm nông nghiệp sang thị trường Châu Âu bạn có thể gặp phải những rủi ro tuân thủ vì các quốc gia Châu Âu có các nguyên tắc an toàn về thực phẩm, nguyên tắc về thương hiệu của riêng họ. Điều này có thể khiến bạn tốn một khoản chi phí để đầu tư thiết bị mới hoặc nộp phạt vì vi phạm một nguyên tắc nào đó.

Trong một số trường hợp đặc biệt, rủi ro tuân thủ có thể biến thành rủi ro chiến lược và làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến tương lai doanh nghiệp bạn.

  • Rủi ro hoạt động

Đây là dạng rủi ro liên quan đến việc sử dụng hiệu quả nguồn lực trong hoạt động hằng ngày, rủi ro này có thể xuất phát từ con người, máy móc và văn hoá… hay do ảnh hưởng của những yếu tố nằm ngoài sự kiểm soát của doanh nghiệp như mất điện, thiên tai, môi trường hoặc những trục trặc của trang web…

Tuy không để lại nhiều hậu quả như rủi ro chiến lược hay tốn nhiều chi phí để khắc phục như rủi ro tuân thủ, nhưng rủi ro hoạt động vẫn có những tác động nhất định tới công ty của bạn. Chẳng hạn, rủi ro đến từ con người dẫn đến việc thiếu hụt nhân sự, chậm trễ hoặc nghiêm trọng hơn là không thể giao hàng cho những đơn hàng đã đặt, hậu quả là dẫn đến sụt giảm trong doanh thu cũng như uy tín của doanh nghiệp.

  • Rủi ro uy tín

Uy tín được xem là tiêu chí quan trọng hàng đầu và là điểm chung của tất cả doanh nghiệp khi bắt đầu công việc kinh doanh. Uy tín sẽ tạo cho doanh nghiệp chỗ đứng vững chắc trên thị trường và chiếm được lòng tin của khách hàng.

Nếu uy tín của doanh nghiệp bạn bị tổn hại có thể dẫn đến những hậu quả nghiêm trọng như không chiếm được lòng tin của khách hàng dẫn đến việc doanh thu bị sụt giảm, khó khăn trong việc tìm kiếm nhân tài, các nhà quảng cáo và nhà tài trợ có thể không lựa chọn bạn làm đối tác cùng phát triển nữa. Những hậu quả này tuy không quá lớn nhưng về lâu dài đây có thể là con dao giết chết doanh nghiệp bạn.

  • Rủi ro tài chính

Rủi ro tài chính là những rủi ro có liên quan đến sự giảm giá tài chính trong quá trình vận hành hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp. Rủi ro tài chính có thể bắt nguồn từ các yếu tố bên trong hoặc bên ngoài và những rủi ro này có thể đem lại những bất lợi cho doanh nghiệp trong các vấn đề liên quan đến doanh thu như có nguy cơ mất tiền, tài sản, làm ảnh hưởng đến lợi nhuận của doanh nghiệp.

Việc phân tích, đánh giá và trang bị những chiến lược để giải quyết những rủi ro về tài chính sẽ giúp doanh nghiệp ngăn chặn và xử lý kịp thời những biến cố về tài chính, từ đó quá trình hoạt động kinh doanh trở nên hiệu quả và bền vững. 

Nhận dạng rủi ro

Nhận dạng rủi ro

Quy trình quản trị rủi ro doanh nghiệp

  • Nhận diện rủi ro

Bước đầu tiên trong quy trình quản trị rủi ro doanh nghiệp là xác định rủi ro. Ở bước này, nhà lãnh đạo cần xây dựng và nghiên cứu kỹ để phát hiện được những rủi ro có khả năng gặp phải trong môi trường hoạt động của doanh nghiệp. Điều quan trọng nhất là cần xác định càng nhiều nguy cơ càng tốt, sau đó nhận diện những vùng rủi ro có ảnh hưởng lớn trong những giai đoạn nhất định.

Quy trình nhận diện rủi ro nên được thực hiện ở tất cả các đơn vị theo một hệ thống nhất định bởi vì một rủi ro nhỏ có thể tác động đến các đơn vị, dự án đơn lẻ và không làm ảnh hưởng đến toàn bộ doanh nghiệp. Nhưng khi rủi ro có ảnh hưởng đến toàn doanh nghiệp thì chắc chắn sẽ ảnh hưởng đến toàn bộ những đơn vị liên quan khác. 

Chính vì thế, nhận diện rủi ro là bước quan trọng cần có để doanh nghiệp nắm được những thông tin cần thiết trong quá trình quản lý công ty.

  • Phân tích rủi ro

Khi đã liệt kê và nhận diện được loại rủi ro, doanh nghiệp sẽ tiếp tục xác định phạm vi, khả năng xảy ra và hậu quả mà chúng mang lại. Để có thể xác định mức độ nghiêm trọng của rủi ro, doanh nghiệp cũng cần tìm hiểu mối quan hệ giữa rủi ro và các yếu tố khác nhau trong tổ chức để có thể xem xét rủi ro ảnh hưởng đến hoạt động kinh doanh như thế nào và tầm ảnh hưởng của chúng đến các dự án hoặc mục tiêu của công ty. 

Từ những kết quả phân tích đó, doanh nghiệp sẽ có những phương pháp quản lý rủi ro  nhằm tạo tiền đề cho các bước tiếp theo của quy trình.

  • Đánh giá và xếp hạng rủi ro

Sau quá trình nhận diện và phân tích rủi ro, bước tiếp theo mà doanh nghiệp cần làm là đánh giá khả năng xảy ra và mức độ có thể xảy ra của rủi ro. Tuỳ thuộc vào các loại rủi ro và mức độ nghiêm trọng khác nhau mà doanh nghiệp sẽ đưa ra các giải pháp quản lý rủi ro phù hợp. 

Việc đánh giá và xếp hạng rủi ro nhằm mục đích cho phép tổ chức có cái nhìn tổng thể hơn về vùng rủi ro và mức độ ảnh hưởng của từng rủi ro để từ đó tìm ra những giải pháp khắc phục hiệu quả nhất.

  • Ứng phó với rủi ro

Mục đích cuối của quá trình nhận diện, phân tích, đánh giá và xếp hạng rủi ro là tìm ra phương hướng để xử lý rủi ro. Tại bước này, doanh nghiệp cần theo dõi sát sao các giải pháp được đề xuất, từ đó lựa chọn ra phương hướng phù hợp nhất nhằm hạn chế tối đa những ảnh hưởng tiêu cực đến doanh nghiệp. 

Tuỳ thuộc vào từng tình huống cụ thể sẽ có những phương án xử lý rủi ro khác nhau để đạt hiệu quả cao nhất, cụ thể:

  • Chấp nhận rủi ro và xây dựng các khoản dự phòng để giảm thiểu tác động của rủi ro
  • Tránh rủi ro, không tiếp tục đầu tư hoặc lựa chọn kế hoạch đầu tư thay thế để hướng đến mục tiêu chung là hoàn thành chiến lược kinh doanh. 
  • Làm giảm khả năng xuất hiện hoặc mức độ tác động của rủi ro.
  • Thực hiện chuyển giao toàn bộ hoặc một phần rủi ro thông qua các hợp đồng.
  • Giám sát rủi ro

Quá trình quản trị rủi ro không chỉ được thực hiện trong khoảng thời gian nhất định mà cần được thực hiện liên tục trong doanh nghiệp. Bởi các rủi ro không hoàn toàn biến mất mà nó sẽ biến đổi một cách liên tục, vì thế công việc giám sát rủi ro cần được thực hiện một cách thường xuyên để có thể quan sát và nhận biết các nguy cơ để từ đó có hướng xử lý kịp thời tránh gây những tổn thất lớn cho doanh nghiệp.

Quy trình quản trị rủi ro

Quy trình quản trị rủi ro

Những sai lầm có thể mắc phải khi quản lý rủi ro trong doanh nghiệp

  • Rủi ro có thể quản lý bằng cách dự đoán các sự kiện cực đoan

Những hậu quả tệ nhất sẽ xảy ra nếu doanh nghiệp bạn chỉ tập trung vào việc xây dựng một vài kịch bản cực đoan. Bởi vì những rủi ro hiếm khi được dự báo một cách chính xác và hơn thế nữa ta chỉ tập trung đến một vài kịch bản đã được xây dựng mà quên đi các khả năng khác. Tập trung vào hậu quả và đánh giá tác động tiềm năng của sự kiện cực đoan sẽ khiến quá trình quản lý rủi ro trở nên hiệu quả hơn bao giờ hết.

  • Dựa vào những sự kiện đã xảy ra trong quá khứ để quản lý rủi ro trong tương lai

Thông thường các nhà quản trị rủi ro thường sử dụng những kết quả hay sự kiện đã xảy ra để dự tính những rủi ro cho tương lai. Tuy chúng có cùng đối tượng, điều kiện nhưng các rủi ro đó chưa chắc lúc nào cũng giống và có cách giải quyết tương tự nhau.

Cách xác định vấn đề này không sai nhưng không phải lúc nào cũng chính xác bởi thị trường luôn luôn thay đổi và phát triển, chỉ cần chậm một bước bạn có thể sẽ bị đối thủ bỏ lại phía sau.

Nhìn chung, các tiền lệ này không có nhiều ý nghĩa trong việc dự đoán rủi ro sắp xuất hiện. Mức độ rủi ro phụ thuộc vào quy mô và tình hình thực tế của doanh nghiệp, rủi ro càng lớn thì những biến động sẽ khác với “lịch sử” càng nhiều.

  • Không nghe theo những điều được cho là “không nên”

Thông thường các nhà quản trị thường mong muốn mang lại lợi nhuận hơn là tránh việc thua lỗ. Chính vì thế họ thường xem nhẹ những lời khuyên cảnh báo và đâm đầu vào những điều đáng lẽ không nên làm với khát vọng mang lợi nhuận nhanh chóng cho công ty. Điều này được đánh giá khá mạo hiểm và có thể đưa công ty vào thế khó trong việc kiểm soát những rủi ro.

Trong một số trường hợp đặc biệt, việc ngăn ngừa thua lỗ và chờ các đối thủ phá sản để chiếm thị phần cũng là một phương pháp hoàn hảo để dẫn đến chiến thắng.

  • Không có những đáp án chính xác để xử lý rủi ro

Rủi ro không có tính bất biến mà nó là yếu tố luôn biến hoá linh hoạt. Chính vì thế, việc giả định những dự đoán về rủi ro cũng phải được cập nhật liên tục để doanh nghiệp có cái nhìn bao quát hơn về những vấn đề có thể xảy ra trong nhiều thời điểm và có khả năng làm ảnh hưởng tiêu cực đến lợi nhuận của doanh nghiệp.

Bí quyết để quá trình quản trị rủi ro trở nên hiệu quả

  • Lập kế hoạch

Một vài yếu tố chính nên được đưa vào kế hoạch quản lý rủi ro mà doanh nghiệp cần chú ý là:

  • Danh sách liệt kê các rủi ro có khả năng xảy ra
  • Đánh giá hậu quả, tác động và xác suất xảy ra đối với từng cá thể rủi ro
  • Phân công, chỉ định vai trò và trách nhiệm xử lý đối với từng loại rủi ro
  • Đưa ra chiến lược phòng ngừa cho mỗi sự cố phát sinh
  • Lập kế hoạch dự phòng để ứng phó với những sự cố không mong muốn
  • Đo lường mức độ rủi ro của doanh nghiệp và kết hợp các bên liên quan của dự án
  • Giám sát và báo cáo từng rủi ro

Mỗi doanh nghiệp nên lập cho mình một kế hoạch quản lý rủi ro vững chắc để đảm bảo việc quản trị dự án diễn ra suôn sẻ. Việc tuân thủ theo kế hoạch quản lý rủi ro sẽ giúp doanh nghiệp nắm bắt các vấn đề phát sinh một cách nhanh chóng và tiến gần hơn đến thành công.

  • Quyết định cách xử lý từng rủi ro

Sau quá trình lập kế hoạch và xác định loại rủi ro cụ thể, bước tiếp theo là quyết định xem phải xử lý như thế nào với mỗi rủi ro để có thể quản lý chúng một cách tốt nhất. Bốn chiến lược chính thường được lựa chọn để sử dụng trong quá trình quản trị rủi ro là

  • Chấp nhận rủi ro
  • Tránh rủi ro
  • Giảm thiểu rủi ro
  • Chuyển giao rủi ro

Nhìn chung, mỗi chiến lược đều có những ưu và nhược điểm riêng. Bạn có thể lựa chọn từng chiến lược riêng cho từng loại rủi ro khác nhau, bạn cũng có thể phối hợp tất cả bốn chiến lược này để dìu dắt doanh nghiệp bước ra khỏi những rủi ro trong kinh doanh.

  • Chấp nhận rủi ro

Chấp nhận rủi ro xảy ra trong trường hợp các nhà lãnh đạo hoặc chủ đầu tư đã hoàn toàn biết và nắm được các rủi ro cũng như hậu quả của chúng nhưng vẫn sẵn sàng chấp nhận thiệt hại nếu nó xuất hiện. Đặc biệt với những rủi ro nhỏ, có tác động thấp đến doanh nghiệp nhưng không tìm được giải pháp phù hợp, bạn có thể chấp nhận rủi ro đó và tiếp tục công việc như bình thường.

Việc chấp nhận những rủi ro nhỏ không gây tổn hại nhiều chi phí mà còn giúp doanh nghiệp giải phóng các nguồn lực để tập trung vào những rủi ro có mức độ nghiêm trọng hơn. Tuy nhiên, bạn hãy chắc chắn rằng đã đánh giá chính xác về những rủi ro nhỏ này, để không gây ảnh hưởng lớn và gây nên những tổn hại khôn lường cho doanh nghiệp.

Bí quyết quản lý rủi ro

Bí quyết quản lý rủi ro

  • Tránh rủi ro

Né tránh rủi ro là việc không chấp nhận bị thiệt hại bằng cách loại bỏ khả năng xảy ra của rủi ro đó và né tránh chúng. Phương pháp này được áp dụng trong trường hợp doanh nghiệp sẽ phải đối mặt với khả năng thiệt hại cao và mức độ thiệt hại lớn.

Đây là chiến luộc được đánh giá hiệu quả nhất để đối phó với các loại rủi ro. Việc né tránh các rủi ro đồng nghĩa với việc bạn chọn các giải pháp an toàn và loại bỏ các cơ hội sinh lời lớn, nhưng đổi lại bạn sẽ không phải đối mặt với cơ hội phát sinh lỗ. Vì vậy chiến lược này sẽ phát huy được tác dụng khi được sử dụng sau cùng, khi bạn đã thử các chiến lược khác nhưng vẫn nhận thấy rằng mức độ rủi ro vẫn còn cao.

  • Giảm thiểu rủi ro

Chiến lược giảm thiểu rủi ro được sử dụng trong trường hợp doanh nghiệp bạn không muốn từ bỏ hoàn toàn một hoạt động nào đó mà sử dụng các biện pháp đo lường, phân tích, đánh giá lại rủi ro một cách liên tục để xây dựng các kế hoạch làm giảm mức độ thiệt hại khi nó xảy ra.

Chiến lược này phổ biến và phù hợp với nhiều rủi ro khác nhau. Nó cho phép doanh nghiệp tiếp tục theo đuổi các kế hoạch đó nhưng với các biện pháp tại chỗ để giảm thiểu khả năng nguy hiểm. Tuy nhiên, nếu không kiểm soát được thì cuối cùng bạn vẫn phải chịu những thiệt hại gây tổn thất cho doanh nghiệp.

  • Chuyển giao rủi ro

Chuyển giao rủi ro được hiểu đơn giản là một bên có sự liên kết với nhiều bên khác để cùng chịu rủi ro. Khi bạn sở hữu một doanh nghiệp, bạn có thể lựa chọn cách chuyển rủi ro của mình cho bên công ty bảo hiểm. Bảo hiểm không đơn thuần chỉ chuyển giao rủi ro mà nó còn làm giảm rủi ro thông qua mức độ dự đoán thiệt hại trước khi nó xuất hiện.

  • Giám sát rủi ro

Thực hiện các biện pháp là chưa đủ, bạn cần kiểm tra xem liệu chúng đã mang lại hiệu quả hay chưa và đồng thời theo dõi một cách sát sao để xác định và đối phó với những rủi ro mới. Bởi vì các rủi ro sẽ không bao giờ biến mất mà nó vẫn luôn “rình rập” chờ đợi thời cơ để xuất hiện. Đôi khi do tác động của nhiều yếu tố sẽ là tiền đề cho những rủi ro lớn hơn, do vậy việc giám sát rủi ro phải được thực hiện một cách thường xuyên.

Lời kết

Môi trường kinh doanh và đầu tư luôn thay đổi, chính vì thế việc quản trị rủi ro trong kinh doanh nói chung và doanh nghiệp nói riêng không phải là điều đơn giản. Để công tác này trở nên hiệu quả và đảm bảo tính chủ động về mặt chi phí, doanh nghiệp cần chú trọng hơn quá trình nhận định và phân loại rủi ro một cách có hệ thống, để từ đó đưa ra chiến lược riêng cho từng loại.

Với những kiến thức được Dangkykinhdoanh chia sẻ trên mong rằng bạn sẽ hiểu thêm về khái niệm cũng như những vấn đề liên quan đến quản trị rủi ro trong doanh nghiệp và ứng dụng nó cho các hoạt động đầu tư kinh doanh của mình. Chúc các bạn thành công! 

Sending
Đánh giá bài viết
(0 votes)

Leave a Comment